Climate change

Đăk Lăk – Sản xuất cà phê ứng phó với biến đổi khí hậu
Những năm gần đây, sản xuất càphê ở Đắk Lắk gặp khá nhiều bất lợi do biến đổi khí hậu (BĐKH) gây ra, làm giảm năng suất, chất lượng. Năm 2012, Dự án sản xuất càphê thích ứng với BĐKH được triển khai, giúp nhiều hộ tiếp cận phương thức canh tác mới, góp phần phát triển ngành càphê bền vững.

Đối mặt với biến đổi khí hậu
 
Càphê là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, có đóng góp lớn vào giá trị kim ngạch xuất khẩu nông sản của tỉnh Đắk Lắk. Tuy nhiên, nông dân trồng càphê đang gặp nhiều khó khăn do hạn hán, mưa trái vụ, sâu bệnh… gây ra, khiến năng suất giảm đáng kể, có nơi tới 30-40%.
 
Theo TS.Trương Hồng, Phó viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Nông - Lâm nghiệp Tây Nguyên, diễn biến thời tiết ở Tây Nguyên đang ngày càng có xu thế cực đoan hơn: thiên tai xảy ra thường xuyên; các hiện tượng thời tiết nguy hiểm khác như giông, lốc xoáy, mưa đá xuất hiện ngày càng nhiều và bất thường. Tần suất xuất hiện mưa vào các tháng 12, tháng 1 khá phổ biến, làm cho các loại cây trồng như điều, càphê gặp trở ngại trong quá trình thụ phấn, dẫn đến tỷ lệ đậu quả thấp, làm giảm năng suất. Hoặc mới vào đầu mùa khô xuất hiện một đợt mưa phùn làm hoa càphê nở lai rai, khiến tỷ lệ đậu quả thấp, ảnh hưởng đến năng suất và thu hoạch cũng như sơ chế, thời gian phơi kéo dài, nhân bị đen, lỗi chất lượng theo TCVN 4193 - 2005 sẽ tăng, kéo theo giá bán giảm. Trong khi đó, từ tháng 4 đến tháng 7, giai đoạn cây càphê cần nhiều nước để đáp ứng cho nhu cầu sinh trưởng và phát triển của quả, song gần đây, lượng mưa ở các tháng này có xu hướng thấp, tần suất mưa ít, gây thiếu nước, làm quả càphê bị khô và rụng hoặc nhân nhỏ.
 
Theo những nông dân trồng càphê ở thôn Tiến Đạt, xã Quảng Tiến (huyện Cư M’gar), những năm gần đây, thời tiết có những biến đổi rõ rệt, nhiệt độ tăng, mực nước ngầm giảm nhiều, mỗi năm bà con phải đào giếng xuống thêm 3-4m mới có đủ nước tưới. Bên cạnh đó, lại xuất hiện nhiều cơn mưa trái mùa khiến hoa càphê nở không đồng loạt, nhiều hoa bị thối, không đậu quả; sâu bệnh hại xảy ra thường xuyên hơn, với mức độ gây hại nghiêm trọng, nhất là rệp sáp, khiến nhiều vườn giảm đến 40% năng suất. Đặc biệt, sự bạc màu của đất có thể nhìn thấy bằng mắt thường, một năm mưa rửa trôi khoảng 1 phân đất mùn. Bởi vậy, trước đây tưới nước, bón phân cho càphê ít bao nhiêu thì bây giờ ngược lại.
 
Nông dân được trang bị cách ứng phó
 
Với mục tiêu cung cấp các giải pháp hỗ trợ kỹ thuật nhằm giúp nông dân trồng càphê ứng phó với BĐKH, góp phần tăng khả năng phục hồi, thích nghi và quản lý rủi ro trong sản xuất, tiến đến phát triển bền vững, Dự án sản xuất càphê ứng phó với BĐKH được EDE Consulting khu vực châu Á - Thái Bình Dương triển khai tại 5 xã của huyện Cư M’gar (Quảng Tiến, Cư M’gar, Cư Suê, Ea H’Đinh, Ea Kpam) từ tháng 8/2012 trong bối cảnh nông dân đang lúng túng tìm cách ứng phó với biến đổi của thời tiết, nhất là tình trạng sâu bệnh và thiếu nước tưới khiến cây càphê bị giảm năng suất nghiêm trọng. Theo anh Trịnh Ngọc Thi (thôn Tiến Đạt, xã Quảng Tiến), khi tham gia dự án, các hộ trồng càphê trong vùng được hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm trồng càphê có năng suất, chất lượng và bền vững; giới thiệu và trang bị các công cụ (kiến thức, biện pháp, kỹ năng thực hành trên vườn cây…) ứng phó với BĐKH; vay vốn tín dụng quay vòng của nhóm; tham gia các hoạt động kinh tế tập thể, gồm: mua phân bón chung, làm càphê theo chứng chỉ và bán sản phẩm tập thể…  Đến nay, đã có 70-80% số hộ thực hiện trồng cây che bóng trên vườn càphê, hầu hết nông dân đều thực hiện tưới nước tiết kiệm (400 lít/gốc), dùng thiên địch để phòng trừ sâu bệnh hại, bón phân cân đối và đúng thời điểm. Nhờ vậy, đã cơ bản giải quyết được vấn đề nước tưới và sâu bệnh hại, vườn càphê được cải thiện tốt hơn, năng suất dần ổn định và có chiều hướng tăng dần, đồng thời môi trường sinh thái được bảo vệ tốt.
 
 
Anh Trịnh Ngọc Thi (bên phải) chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc cây cà phê
 
Ông Đỗ Thành Chung, Giám đốc Quốc gia về dự án, cho biết: “Ngoài giá cả thì có 3 vấn đề nông dân trồng càphê đang gặp phải, đó là nước tưới, sâu bệnh và bón phân cân đối. Do vậy, khi triển khai dự án, chúng tôi căn cứ vào thời vụ để tập huấn, trang bị kiến thức cho nông dân, nghĩa là vào thời điểm tưới nước thì tập huấn và thực hành trên vườn cây về tưới nước tiết kiệm, bón phân, tỉa cành, phun thuốc bảo vệ thực vật… Nhờ đó, nông dân thực hành khá tốt và hiệu quả trên vườn càphê của gia đình, góp phần giảm tác động bất lợi của BĐKH đến vườn cây. Điều bất ngờ hơn là theo kế hoạch, dự án chỉ triển khai cho 750 hộ thuộc 5 xã, nhưng trên thực tế thu hút hơn 900 hộ tham gia, trong đó có khoảng 50% là đồng bào dân tộc thiểu số, trong khi dự án không trả tiền thù lao cho bà con đến tham dự tập huấn như các dự án khác. Đến nay, dự án đã thành lập được 6 nhóm nông dân sản xuất cà phê bền vững với 177 người, 1 hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp ở Quảng Tiến; xây dựng 13 mô hình thích ứng với BĐKH và phù hợp với việc thực hành nông nghiệp tốt (GAP)… Dự kiến, khi dự án kết thúc (tháng 12/2014), chúng tôi sẽ thành lập 5 điểm cung cấp thông tin về sản xuất càphê ứng phó với BĐKH nhằm tư vấn cho những người có nhu cầu, đồng thời mong muốn các đơn vị được đặt các điểm cung cấp thông tin khi triển khai các hoạt động sản xuất nông nghiệp sẽ lồng ghép các nội dung liên quan đến BĐKH để duy trì hiệu quả của dự án”.
 
Nguồn: http://www.kinhtenongthon.com.vn
 

Related news

SUSTAINABLE AGRICULTURE DEVELOPMENT SUPPORT